NVH (Noise, Vibration, Harshness), hay còn gọi là tiếng ồn, rung động và độ xóc, là những yếu tố có tác động lớn đến trải nghiệm người lái và hành khách trên xe. Dù không trực tiếp làm giảm hiệu suất vận hành, NVH lại ảnh hưởng rõ rệt đến cảm giác an toàn, sự thoải mái và độ tin cậy của phương tiện.
Nguồn rung quan trọng nhất thường đến từ động cơ. Áp suất cháy trong xi-lanh kết hợp với lực quán tính từ piston, trục khuỷu và các bộ phận quay tạo ra dao động mômen, truyền qua thân máy và hệ truyền lực, lan ra khung xe và khoang hành khách. Mặc dù các phương tiện đã được trang bị những thiết bị giảm chấn như bánh đà giảm xoắn, puly giảm chấn hay trục cân bằng, song dao động mômen vẫn khó loại bỏ hoàn toàn, đặc biệt khi xe thay đổi tải đột ngột.
Bên cạnh động cơ, hệ thống nạp, xả cũng là tác nhân tạo tiếng ồn, rung. Khi dòng không khí hoặc khí xả di chuyển trong ống và chúng có thể gây cộng hưởng khiến tăng tiếng ồn, rung động. Các biện pháp thường dùng để giảm hiện tượng này gồm bộ giảm âm nhiều lớp và ống xả hai lớp hoặc giá đỡ cao su để cẳn rung truyền ra thân xe.
Hệ thống bánh xe cũng là tác nhân tạo ra NVH. Lốp mất cân bằng và bị đảo hay không đồng đều dẫn đến hiện tượng rung tay lái và lắc thân xe, phát tiếng ồn khi xe chạy ở tốc độ cao. Việc cân bằng động và kiểm tra độ đảo lốp, lắp đặt lốp đúng chuẩn với vành là những giải pháp cần thiết.
Để kiểm soát NVH hiệu quả, cần kết hợp giữa thiết kế tối ưu, kỹ thuật chẩn đoán chính xác và bảo dưỡng định kỳ, từ đó giúp xe vận hành êm ái, bền bỉ và an toàn hơn.
Giáo Trình, Ô Tô
Tài Liệu NVH-Nguồn Tạo Ra Rung Động
